پارتیشن‌ها و فایل‌سیستم‌ها در گنو/لینوکس


نویسنده : عرفان مولا
موضوع : گنو/لینوکس
زمان انتشار : ۳ ماه پیش

توی این مطلب قرار هست باهم دیگه به پارتیشن ها و فایل سیستم ها در سیستم های گنو/لینوکسی بپردازیم، میخوایم با همدیگه مجددا وارد دنیای گنو/لینوکس بشیم
پارتیشن‌ها و فایل‌سیستم‌ها در گنو/لینوکس

سلام بچه ها امیدوارم که حالتون خوب باشه , مدت خیلی زیادی بود که قرار بود این مطلب رو بنویسم و منتشرش کنم ولی خب هر سری یکسری کارایی پیش میومد که کلا فراموش میشد, ولی امروز دیگه تصمیم گرفتم بنویسم و منتشرش بکنم (:

توی این مطلب قرار هست باهمدیگه به پارتیشن ها و فایل سیستم ها در سیستم های گنو/لینوکسی بپردازیم، خب یعنی چی ؟ یعنی اینکه میخوایم با همدیگه مجددا وارد دنیای گنو/لینوکس بشیم ولی اینبار کوتاه تر و مختصر تر و به عبارتی جمع و جور تر از مطلب قبلی و تمرکزمون رو میزاریم روی پارتیشن های مورد نیاز برای راه اندازی یک سیستم عامل گنو/لینوکسی، خب قبل از اینکه وارد بحث اصلی بشیم باید یکسری مقدمه هایی و تعریف هایی رو ارائه بدیم طبق معمول، ولی خب نگران نباشید قرار نیست زیاد پیشرفته وارد این عرصه بشیم چون خیلی گسترده هست (:

هارد دیسک چیه ؟

هارد دیسک یک سخت افزار بسیار معمولی و مرسوم هست و جزئی از سخت افزار های مورد استفاده روزمره ما در زندگی هستش , یک سخت افزار بسیار ساده هستش که معمولا با نیروی مغناطیسی کار میکنه و میشه روش ۰ و ۱ نوشت (:

نمیخام دوباره وارد بحث نامفهوم ۰ و ۱ بشیم برای همین سعی میکنم بصورت مرسوم تر و ملموس توضیح بدم پس :‌

هارد دیسک سخت افزاری هست که ما میتونیم روی اون داده هامون رو بنویسیم و ذخیره کنیم و بعده هروقت نیاز شد بخونیمش یا به اصطلاح دیگه , میتونیم توی اون فیلم و عکس و نرم افزار و … رو ذخیره کنیم و هر وقت و هرجا خواستیم با خودمون ببریم و به فایل هامون دسترسی داشته باشیم ۰_۰

شما هارد دیسک رو مانند یک کوله پشتی در نظر بگیرید که داخلش وسایل مورد نیازتون رو قرار میدید و با خودتون هرجا خواستید میبرید و هروقت خواستید میتونید به وسایلتون دسترسی داشته باشید

پارتیشن چیه ؟

پارتیشن یک بخشی از اون هارد دیسک هستش با یک ساختار خاص , یا به اصطلاح ساده تر بگم , اگه هارد دیسک رو کوله پشتی در نظر بگیریم :‌

هرکدوم از بخش ها یا به اصطلاح جاهای کوله پشتی, یک پارتیشن هستند که میتونید درون هرکدومشون وسایل مخصوصی رو قرار بدید , مثلا توی یکی از جاهاش میتونید لباس قرار بدید و توی اون یکی میتونید غذا و نوشیدنی قرار بدید و به همین ترتیب میتونید توی هر یک از جاهای کوله پشتی یکسری وسایل قرار بدید

یکم بخوام فنی تر بگم , پارتیشن ها همون درایو ها هستن که توی ویندوز اکثرا باهاشون کار کردید و سر و کار داشتید, مثل درایو های C , D , E و … که توی هرکدومشون فایل های بخصوصی داشتید, مثلا توی یکیش ویندوز نصب کرده بودید و توی اون یکی فیلماتونو ذخیره میکردید و اون یکی برای بازی و اینا بود (:

فرمت های مختلف پارتیشن‌ها

خب با مفهوم پارتیشن هم آشنا شدیم, حالا میرسیم به فرمت های پارتیشن ها, بخوام براتون بصورت ساده و روان بگم :

فرمت های پارتیشن ها یکسری ساختار هایی هستند که ما در قالب اونها داده هارو روی پارتیشن مینویسیم و میخونیم , شما اگه یک یخچال فریزر رو در نظر بگیرید, کل فریزر رو هارد در نظر میگیریم

حالا همین فریزر دارای بخش ها و طبقه های مختلفی هستش که بهشون پارتیشن میگیم

فرض کنید میخوایم توی طبقه اول اش , آب بزاریم تا برامون یخ بسازه (ما ازین یخچال یخ سازا نداریم ): شما ببخش) , خب چیکار میکنیم ؟

راه اول اینه که با یه آفتابه پر از آب (ببخشید ما پارچ هم نداریم) رو برداریم و کل اش رو بریزیم توی طبقه اول فریزر و کلا گند بزنیم به آشپزخونه و بشینیم و منتظر عواقبش باشیم (:

یا هم اینکه مثل بچه آدم , آب رو بریزیم توی قالب های یخ (خوشبختانه ازینا داریم و #لاکچری_لایف_و_این_حرفا) و بعدش اون قالب یخ رو بزاریم داخل فریزر و مثل آدم , یخ تحویل بگیریم

مثال کامپیوتری تر اش اینه : فرمت ها یکسری ساختار هستند برای نوشتن داده و نقش قالب یخ رو دارند, ما هدفمون از استفاده از قالب برای یخ اینه که یک شکل ثابتی به یخ هامون بدیم و بتونیم در اینده هم ازشون استفاده بکنیم , توی پارتیشن ها هم اینطوریه, ما مشخص میکنیم که این پارتیشن از چه نوع ساختار داده ای پشتیبانی میکنه و ۰ و ۱ هارو به چه مدل باید روی این نوشت , مثل یک سبدی که قراره داخلش سیب قرار بدیم با چینش های خاص (: , درواقع نوع چینش داده رو مشخص میکنه

فرمت های رایج پارتیشن ها :‌ NTFS , FAT32 , EXT4 و بقیه دوستاش هستن

ساختار فایل‌سیستم در گنو/لینوکس

در سیستم های گنو/لینوکس ساختار فایل سیستم ها به صورت درختی هستش, یعنی بصورت شاخه ای و زیرشاخه ای , درست مثل شرکت های هرمی (:

برخلاف ویندوز که پارتیشن ها بصورت جداگانه هستند , مثلا دو پارتیشن C و D هیچ ارتباطی با همدیگه ندارند و هرکدوم جاهای خودشون رو روی هارد دارند , سیستم های گنو/لینوکسی اینجوری نیستند و یک پارتیشن اصلی به نام روت Root دارند که میاد و مادر تمامی فایل سیستم ها و پارتیشن های گنو/لینوکسی میشه و با علامت اسلش “/” مشخص میشه

پس اولین پارتیشن اساسی ما که تمامی فایل ها و … رو درون خودش جا میده و به اصطلاح فنی‌تر بقیه پارتیشن‌ها بعنوان زیرشاخه‌ای از روت mount میشن, همچنین این پارتیشن با علامت اسلش ( / ) مشخص میشه

شما یک هارد دیسک با ۴ تا پارتیشن رو در نظر بگیرید تا به تفاوتشون توی گنو/لینوکس و ویندوز بپردازیم , اگه توی ویندوز ۴ تا پارتیشن مختلف داشته باشیم آدرس دهیشون به این شکل میشه :

C:\

D:\

E:\

F:\

ولی اگه توی لینوکس ۴ تا پارتیشن داشته باشیم , بخاطر ساختار درختی باید همگی زیرشاخه های روت باشند و چیزی شبیه زیر میشه :

/dev/sda1

/dev/sda2

/dev/sda3

/dev/sda4

پس باید تا اینجا متوجه شده باشید که ما توی سیستم های گنو/لینوکسی , برخلاف ویندوز برای پارتیشن هامون از الفبای بچه گونه برای نامگذاری استفاده نمیکنیم (: بلکه یک آدرس دهی ساختارمند داریم و توی لینوکس از پارتیشن بندی ext4 برای پارتیشن های اصلی استفاده میشه معمولا

پارتیشن‌بندی هارددیسک و ترس مرسوم

خب، رسیدیم به اون قسمت شیرین و هیجان‌انگیز ماجرا (: ، اون ترسی که معمولا اغلب کاربرا از نصب سیستم‌عامل دارند، بخش پارتیشن بندی هست، این ترس اصلا چیز جدیدی نیستش و مربوط به گنو/لینوکس هم نمیشه …

یادمه بچه بودم هروقت میخواستم ویندوز عوض کنم، به مرحله پارتیشن‌بندی که می‌رسیدم، شروع می‌کردم به دعا کردن که نکنه یهو خرابکاری کنم و کامپیوتر بسوزه ! آخه عموم بهم گفته بود اگه اشتباه پارتیشن‌بندی کنی کامپیوتر میسوزه (((: ، حتی یادمه یبار هم داشتم ویندوز عوض می‌کردم، یادم اومد اونروز به حرف مامانم گوش نکردم، برای همین احتمال دادم خدا بخواد تلافی کنه و کامپیوتر بسوزه و برای همین کلا کنسل کردم نصب ویندوز رو بخاطر مرحله پارتیشن‌بندی،‌ موکول کردم به یه روز دیگه‌ای که پسر خوبی بودم اونروز (((:

بعد ها بزرگتر شدم و فهمیدم که اگه اشتباه پارتیشن‌بندی کنم، نه کامپیوتر میسوزه و نه چیزی، فقط ممکنه یکسری از دیتا هام رو از دست بدم و نتونتم ریکاوری کنم

پس شما هم نگران این خرافات نباشید که اگه پارتیشن‌بندی اشتباه کنم چی میشه و اینا، نکته اول این هستش که الان توی سال ۲۰۲۰ هستیم و دیتا های ابری حرف اول رو میزنن، قدیما مثلا یکی یه دیتای مهمی که داشت رو مثلا دفترچه ثبت‌نام کنکور یا پایان‌‌نامه یا … رو توی کامپیوتر ذخیره میکرد، الان همه میفرستن توی فضای ابری تلگرام یا … و همیشه قابل دسترسه (: ، این نکته اول هست و برای همین زیاد جای نگرانی نیست، اگه دیتاتون بره احتمالا یه چند تا فیلم و سریال که دانلود کردید میره (:

نکته دوم هم این هستش که اگه طبق یک آموزش اصولی پیش برید و پارتیشن‌بندی کنید، تقریبا غیرممکنه که اشتباه بکنید چون محیط های پارتیشن‌بندی خیلی ساده‌تر و کاربرپسند تر شدند حداقل توی دنیای ویندوزی و خیلی از توزیع های گنو/لینوکسی، پس بهتره اون ترس مرسوم از پارتیشن‌بندی رو از ذهنتون پاک کنید

پارتیشن‌بندی در گنو/لینوکس

سوالی که ممکنه ذهن خیلی هارو درگیر کرده باشه اینه که پارتیشن‌بندی توی گنو/لینوکس چطوریه ؟ یه سیستم گنو/لینوکسی چه پارتیشن هایی رو برای نصب و اجرا لازم داره ؟ ما موقع نصب ویندوز فقط یه پارتیشن اصلی برای نصب ویندوز انتخاب می‌کنیم و بعدش با زدن یه دکمه ویندوز نصب میشه، آیا لینوکس هم اینطوریه ؟

ببینید، پارتیشن‌بندی گنو/لینوکس خیلی ساده‌تر از چیزی هست که فکر می‌کنید، قدیما شاید یکم پیچیدگی داشت ولی الان دیگه واقعا خیلی آسون هستش، تنها پارتیشنی که یک سیستم‌عامل گنو/لینوکسی برای نصب و اجرا شدن نیاز داره، یک پارتیشن تحت عنوان روت (/) هستش !

به همین سادگی و خوشمزگی، فقط کافیه یک پارتیشن بسازید و بعنوان روت سیستم عامل مشخص کنید، خود سیستم عامل زحمت میکشه و خودشو نصب میکنه روی اون پارتیشن، دیگه هم نیازی نیستش شما کاری کنید، همونطوری که گفتیم مادر همه‌ی دایرکتوری‌ها، روت هستش و هر فایل یا فولدری، یجایی زیر اون روت قرار میگیره و mount میشه، پس کافیه ما یدونه روت داشته باشیم (: ، خود سیستم عامل میتونه همه فایل‌ها و دایرکتوری‌های دیگه رو از قبیل بوت‌لودر و … ایجاد بکنه و یجایی زیر روت بنویسه (: ، ساده بود نه ؟

خب اینی که گفتیم ساده‌ترین روش ممکن هست برای نصب یک سیستم گنو/لینوکسی، ولی خب همونطوری که توی دنیای گنو/لینوکسی دست ما خیلی بازتر هستش و محدودیتی نداریم (: ، شاید یکی دلش میخواد قسمت های مختلف سیستم‌عامل، پارتیشن های مختلفی داشته باشن !

شما توی ویندوز عملا این امکان رو ندارید (: ، فرض کنید یه ویندوز دارید و کلی برنامه نصب کردید و کلی هم فیلم و عکس و … دارید توی پوشه Downloads یا توی Desktop تون، حالا یه مشکلی پیش‌اومده و قصد دارید ویندوزتون رو عوض کنید، چه اتفاقی میوفته ؟

میاید و ویندوز جدید رو نصب می‌کنید و پارتیشن ویندوز قبلی رو فرمت می‌کنید و بومممممم (: ، هرچی توی اون پارتیشن داشتید از قبیل عکس و فیلم و برنامه و … همشون به یک سیاه‌چاله ابدی هدایت میشن (: ، دلیلش چیه ؟ دلیلش اینه که ویندوز بهتون این امکان رو نمیده که پارتیشن نصب سیستم عامل رو از پارتیشن کاربرا جدا کنید (: در نتیجه هر فایلی دانلود کنید بعنوان یک کاربر، میره توی پوشه دانلود توی پوشه کاربری شما، وقتی هم میخواید ویندوز عوض کنید و پارتیشن رو فرمت می‌کنید، فایل هاتون به دنیای ابدی می‌پیوندند (:

اما توی دنیای گنو/لینوکس اینطور نیست، شما حق انتخاب دارید، شما می‌تونید بگید که سیستم عامل عزیزم، خودتو توی فلان پارتیشن نصب کن، بوت‌لودرت رو توی یه پارتیشن دیگه نصب کن، پوشه‌ی کاربران رو هم توی فلان پارتیشن قرار بده و … ، در نهایت بیا و همه رو زیر شاخه روت در نظر بگیر (: ، به همین سادگی !

دیگه فرقی نمیکنه بوت‌لودر شما با سیستم عامل شما توی یه پارتیشن باشند یا نه ! چه توی یه پارتیشن باشن، چه توی یه پارتیشن دیگه، فرقی نمی‌کنه و در نهایت توی آدرسی مثل /boot قرار میگیرند و به اصطلاح mount میشن

به همین سادگی هستش،‌ اینطوری هستش که شما می‌تونید هر چند تا سیستم عامل گنو/لینوکسی خواستید نصب کنید، مثلا یدونه آرچ نصب کنید، یدونه اوبونتو، یدونه مینت و … و در نهایت برای همشون یک پوشه home و usr و … در نظر بگیرید و همه برنامه‌هاتونو تقریبا یکجا داشته باشید (:

تقریبا می‌تونید برای همه دایرکتوری های داخل روت یک پارتیشن مجزا در نظر بگیرید و این شامل پوشه bootloader و home و usr و … میشه ولی خب معمولا نیازی نیست مگه اینکه حرفه‌ای باشید و واقعا طبق نیازتون بتونید از سیستم‌عامل استفاده کنید

پارتیشن Swap

شاید یکی از پارتیشن هایی که با بقیه پارتیشن هایی که بالا گفتم تفاوت داره، پارتیشن SWAP هستش، کار این پارتیشن اینه که زمانی که کامپیوترتون پردازش RAM اش زیاد شد و رم حافظه کافی برای نوشتن نداشت، بجاش بیاد و دیتا های غیرضروریشو توی این پارتیشن بنویسه و به فعالیعتش ادامه بده، کاربرد این زمانی هستش که کامپیوتر هنگ میکنه یا کند میشه (: ، این باعث میشه که وقتی سیستم شما با کمبود منابع مواجه شد، کرش نکنه و بجاش کند بشه، دلیل این کند شدن هم این هستش که حافظه RAM با برق کار میکنه و خیلی‌خیلی سریعتر هستش، ولی حافظه های Hard Disk با نیروی مغناطیسی کار میکنند و اون پایین یه دیسکی میچرخه و دیتا روش نوشته/خونده میشه و این خیلی کندتر از برق هستش (: ، این قضیه روی هارد های SSD هم متفاوت هستش که وارد بحثش نمیشیم

فضای پیشنهادی برای Swap این هستش که اندازه‌اش دوبرابر مقدار Ram کامپیوتر باشه ولی بیشتر از ۸GB هم نباشه، یعنی اگه کامپیوترتون ۲ گیگ رم داره، ۴ گیگ سواپ براش در نظر بگیرید ولی اگه ۱۲ گیگ رم داشت دیگه نیاز نیست ۲۴ گیگ در نظر بگیرید، همون ۸ گیگ کفایت میکنه (:

کامپیوتری که هنگ بکنه و لازم داشته باشه که بالای ۸ گیگ دیتا توی Swap بنویسه و بخونه، دیگه فاتحه اون کامپیوتر خوندس (((:

در نهایت، اگه از این مطلب خوشتون اومد یا براتون مفید بود می‌تونید با دوستانتون به اشتراک بزارید

موفق باشید

آیا مقاله برای شما مفید بود ؟

خیر

0

تقریبا

0

بله

1

برای ثبت نظر باید وارد حساب کاربری خود شوید
رای شما با موفقیت ثبت شد
متاسفانه خطایی در ثبت نظر رخ داد

Iran Developers Telegram Group

نظرات کاربران


علیرضا

علیرضا

میدونستی یه گزینه توی نصب ویندوز هست که فایل های پارتیشن حاوی ویندوز قبلی رو حفظ میکنه؟؟؟
پس بوووم نداریم و اطلاعاتمون مشکلی پیدا نمیکنن و حذف نخواهند شد

برای پاسخ دادن باید وارد شوید
عرفان مولا

عرفان مولا

بله مطلعم (:

Sobhan_hrz

Sobhan_hrz

عالی بود و مثال هاتون هم ساده بود مرسی.

برای پاسخ دادن باید وارد شوید
عرفان مولا

عرفان مولا

ممنون، لطف دارید

نکات ارسال نظرات

نظرات فینگلیش به هیچ عنوان تایید نخواهند شد

هنگام نوشتن نام و ایمیل معتبر خود را وارد نمایید

در دیدگاه هایتان از الفاظ مناسب استفاده کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *